13. Wpływ opadów atmosferycznych na zdrowotność drzewostanów w ostatnim pięcioleciu -

Jerzy Wawrzoniak, Jadwiga Małachowska

Wielkość opadów atmosferycznych w okresie wegetacyjnym obliczana jest z danych otrzymywanych ze stacji synoptycznych IMGW zlokalizowanych poza obszarami leśnymi [9]. Wartości te mogą różnić się od rzeczywistych sum opadów na terenach leśnych jednak dla analiz regionalnych są wystarczające.

Poziom opadów atmosferycznych w sezonach wegetacyjnych ostatniego pięciolecia był zadowalający. W pięciu krainach wielkość opadów przez cały ten czas utrzymywała się powyżej średniej wieloletniej (Rys. 13 i 14). Jedynie w Krainie Mazursko-Podlaskiej w 1996 roku i w Krainach Śląskiej i Sudeckiej w 1999 roku opady atmosferyczne w okresie wegetacyjnym byłe niższe i osiągnęły około 90% normy. Niekiedy opady były szczególnie obfite i przekraczały 130% średniej wieloletniej (w roku 1997 w Krainie Sudeckiej). Po okresie suszy w latach 1992-1994 okres ostatnich pięciu lat przyniósł wyraźną poprawę warunków wodnych, co znalazło odzwierciedlenie w poprawie kondycji zdrowotnej lasów. W 1999 roku udział drzew uszkodzonych (klasa 2-3) w drzewostanach większości krain przyrodniczo-leśnych zmniejszył się. Nawet w Krainach Śląskiej i Sudeckiej, gdzie opady atmosferyczne w 1999 roku nie osiągnęły średniej wieloletniej obserwowano zmniejszenie udziału drzew uszkodzonych (Rys. 14). Tylko w Krainie Karpackiej zanotowano przyrost liczby drzew tej kategorii, mimo przekroczenia średniej wieloletniej opadów w okresie wegetacyjnym.

Związek pomiędzy wielkością opadów atmosferycznych a poziomem zdrowotności drzewostanów wyrażony udziałem drzew uszkodzonych jest silny ale wyraźnie zaznacza się dopiero w wypadku zaistnienia deficytu wodnego w ciągu kolejnych kilku lat lub w wypadku bardzo głębokiego deficytu wody w danym roku. W 1999 roku taka sytuacja nie miała miejsca i na zmiany poziomu zdrowotności drzewostanów wpływał układ czynników lokalnych.
Po okresie suszy w latach 1992-1994 okres ostatnich pięciu lat przyniósł wyraźną poprawę warunków wodnych, co znalazło odzwierciedlenie w poprawie kondycji zdrowotnej lasów.