9. Intensywność obradzania i jakość nasion sosny na SPO II rzędu -

Andrzej Załęski

Wyniki prowadzonych od 1996 roku badań na SPO II rzędu potwierdzają prawidłowość, że na terenie Polski zmienność w wydajności obradzania sosny zwyczajnej jest większa od zmienności cech jakościowych (poza odpornością na test postarzania) - Tab. 8. W 1999 roku współczynniki zmienności w masie przeciętnej szyszki, wagowej wydajności nasion i liczbie pełnych nasion zawartych w jednej szyszce niewiele odbiegały od poziomu z zeszłego roku i wynosiły odpowiednio - 19%, 13% i 16%. Podobnie jak w roku ubiegłym, zmienność w przeciętnej liczbie nasion zawartych w jednej szyszce była około dwukrotnie mniejsza niż w latach 1996 i 1997. Niewielką zmiennością charakteryzowały się, jak zwykle, długość i szerokość zarodka, długość i szerokość prabielma oraz zdolność kiełkowania nasion (współczynniki zmienności - 7% i 5%, 6% i 5% oraz 4%). Masa 1000 nasion, podobnie jak w roku 1998, odznaczała się z kolei większą zmiennością (14%) niż w latach1996-1997.
We wszystkich krainach przyrodniczo-leśnych przeciętna wagowa wydajność nasion z szyszek utrzymywała się na poziomie wyższym od 1,5%, który jest uznany w gospodarce leśnej za średni wieloletni [6].

Nasiona były dorodne, we wszystkich krainach przeciętna masa 1000 sztuk przekraczała wartość średnią wieloletnią, wynoszącą 6,1 g [6]. Wymiary prabielma i długość zarodka niewiele różniły się od średnich wieloletnich. Wskaźnik szerokości zarodka osiągnął wartość niższą od średniej wieloletniej [18]. ale mieścił się w granicach standardów krajowych dla nasion I klasy jakości - Rys. 6.

Fot. 11. Nasiono sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) pod mikroskopem elektronowym - fot. Andrzej Załęski

Nasiona charakteryzowały się bardzo wysoką zdolnością kiełkowania (przeciętnie 98%), mieściły się w I klasie żywotności.
Bardzo wysoka była również odporność nasion na test przyspieszonego postarzania, co świadczy o wysokiej odporności nasion na warunki stresowe związane z pozyskaniem i przechowywaniem.

Rok 1999 charakteryzował się ponad przeciętną wydajnością obradzania nasion sosny, wyjątkowo wysoką ich żywotnością i dużą odpornością na warunki stresowe testu postarzania.