8. Ocena występowania odnowienia naturalnego w drzewostanach liściastych na SPO II rzędu -

Jerzy Wawrzoniak

Warunki odnowienia naturalnego w drzewostanach zależą zarówno od cech drzewostanu jak również od dostępności światła, warunków glebowych oraz presji zwierzyny.

W odnowieniu naturalnym drzewostanów bukowych, łącznie na 11 SPO II rzędu, występowało 10 gatunków drzew w nalocie, 6 gatunków w młodszym podroście i 5 w starszym podroście - Tab. 7. Zarówno w nalocie jak i młodszym podroście najliczniej reprezentowany był buk. Wystąpił on na 11 powierzchniach w postaci nalotu, ze średnim pokryciem - 0,89 i na 5 powierzchniach w postaci młodszego podrostu, ze średnią liczebnością - 15,6 sztuk. W nalocie, obok buka, sporadycznie na 2-3 powierzchniach zarejestrowano jodłę, świerk, jesion, klon i dąb, pozostałe gatunki wystąpiły tylko na 1 powierzchni. W młodszym podroście, obok buka, na 3 powierzchniach odnotowano odnowienie jodły, a na 2 powierzchniach odnowienie klonu i jesionu. W starszym podroście odnowienie buka, klonu, jodły, jesionu i lipy odnotowano na pojedynczych powierzchniach. Wiek nalotu w drzewostanach bukowych wahał się średnio od 1,5 roku dla dębu do 7,1 lat dla jodły, a żywotność od 2,0 dla dębu do 3,45 dla jodły. Wiek młodszego podrostu wahał się od 4 lat dla lipy do 8,8 lat dla jodły a żywotność od 2,0 dla świerka do 3,33 dla klonu Wiek starszego podrostu wahał się od 6 lat dla klonu i jesionu do 15 lat dla buka a żywotność od 2,0 dla jodły do 4,0 dla klonu.

Fot. 10.Siewka dębu bezszypułkowego (Quercus sessilis Ehrh.) na siedlisku boru mieszanego świeżego w nadl. Runowo - fot. Anna Kliczkowska

W drzewostanach dębowych, które reprezentowane były przez 15 stałych powierzchni obserwacyjnych II rzędu, w odnowieniu naturalnym występowało 17 gatunków drzew w nalocie, 10 gatunków w młodszym podroście i 9 w starszym podroście, a więc znacznie więcej niż w drzewostanach bukowych. W fazie nalotu oprócz siewek dębu, występujących na każdej powierzchni, dość często pojawiały się siewki buka (na 7 powierzchniach) i graba (na 6 powierzchniach) - Tab. 7. Nalot innych gatunków występował sporadycznie (na 1-3 powierzchniach). W młodszym podroście, oprócz odnotowanego na 7 powierzchniach dębu, na 2-3 powierzchniach pojawiały się świerk, lipa i grab, sporadycznie (na 1-2 powierzchniach) inne gatunki. W starszym podroście dąb, podobnie jak 4 inne gatunki, wystąpił tylko na jednej powierzchni. Na większej liczbie powierzchni wystąpił starszy podrost świerkowy, grabowy, lipowy i bukowy (odpowiednio na 6, 4, 3 i 2 powierzchniach).
Średni wiek nalotu drzewostanów dębowych zawierał się w przedziale od 1,04 dla klonu do 5,76 lat dla świerka. Wiek młodszego podrostu wahał się od 2,0 dla śliwy do 11,03 lat dla świerka. Starszy podrost reprezentował przedział wieku od 10,0 dla śliwy do 25 lat dla jesionu.

Żywotność odnowienia naturalnego drzewostanów dębowych wahała się pomiędzy wartością 1,00 (jesion) a 2,90 (jarzębina) dla nalotu, 1,00 (śliwa) a 3,62 (dąb) dla młodszego podrostu i 1,00 (głóg) a 3,07 (dąb) dla starszego podrostu.
W porównaniu do drzewostanów iglastych (badania z 1998 roku) odnowienie naturalne w drzewostanach liściastych wykazywało mniejszą liczbę zarejestrowanych gatunków i mniejsze średnie pokrycie na powierzchni.
W odnowieniu naturalnym drzewostanów bukowych wystąpiło 10 gatunków drzew w nalocie, 6 gatunków w młodszym podroście i 5 w starszym podroście. W nalocie i młodszym podroście obok najliczniej reprezentowanego buka, wystąpiło .odnowienie jodły, klonu i jesionu.
W odnowieniu naturalnym drzewostanów dębowych wystąpiło 17 gatunków drzew w nalocie, 10 gatunków w młodszym podroście i 9 w starszym podroście. Zarówno w nalocie jak i młodszym podroście najliczniej reprezentowany był dąb. Ponadto w tych fazach odnowienia dość licznie pojawiały się takie gatunki drzew jak świerk, buk, grab, lipa i jawor.