1. Wstęp -

Jerzy Wawrzoniak

Podstawą programu monitoringu lasu jest Konwencja o Transgranicznym Przemieszczaniu się Zanieczyszczeń Powietrza na Dalekie Odległości (Genewa, 1979). W 1985 roku w ramach tej konwencji powstał Międzynarodowy Program Oceny i Monitoringu Wpływu Zanieczyszczeń Powietrza na Lasy [7], a od 1986 roku kraje Unii Europejskiej realizują Regulację dotyczącą Ochrony Lasów przed Zanieczyszczeniami Atmosfery [3]. Paneuropejska Ministerialna Konferencja Ochrony Lasów wsparła te inicjatywy wydając Rezolucję Nr 1 (Strasburg, 1990) i Rezolucję Nr 4 (Helsinki, 1993).

Fot.1. Drzewostan świerkowo-bukowy na siedlisku lasu świeżego w nadl. Cewice - fot. Anna Kliczkowska

Proces integracji Polski z Unią Europejską stwarza konieczność pełnego dostosowania programu monitoringu lasu do zakresu objętego regulacjami Unii Europejskiej [3]. W przeważającym zakresie prac system monitoringu lasu realizowany w Polsce wypełnia rekomendacje Unii. Wymaga jednak wprowadzenia do programu pomiarów opadów podkoronowych i roztworów glebowych oraz obserwacji meteorologicznych na wybranych stałych powierzchniach obserwacyjnych II rzędu. Zamierzenie to będzie zrealizowane w najbliższych latach.
Monitoring lasu w Polsce jest podsystemem funkcjonującym w systemie państwowego monitoringu środowiska koordynowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. Jego stabilne funkcjonowanie i rozwój są możliwe dzięki finansowaniu programu przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych, Ministerstwo Środowiska oraz Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. Istotną rolę odgrywa Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, które współdziałając z Instytutem Badawczym Leśnictwa wykonuje większość prac terenowych.
Materiały zebrane w ramach monitoringu lasu są publikowane w pełnej wersji w serii "Biblioteka Monitoringu Środowiska" wydawanej przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.