9. Wpływ opadów atmosferycznych na zdrowotność drzewostanów w ostatnim pięcioleciu

Warunki pogodowe w okresie wegetacyjnym roku 2004 były zróżnicowane na terenie kraju. Średnia suma opadów okresu wegetacyjnego dla kraju wyliczona na podstawie wyników z ponad 50 stacji synoptycznych IMGW w 2004 roku wynosiła 368 mm co stanowiło 95% średniej wieloletniej. Był to rok bardziej wilgotny w porównaniu do roku 2003, kiedy średnia suma opadów w okresie wegetacyjnym wynosiła 307 mm co stanowiło 79% normy wieloletniej. Jednak w omawianym pięcioleciu znacznie obfitsze opady odnotowano w okresie wegetacyjnym roku 2001, kiedy średnia suma opadów tego okresu dla kraju wynosiła 514 mm stanowiąc 139% normy wieloletniej. W poszczególnych regionach kraju poziom opadów w okresie wegetacyjnym był zróżnicowany. Niski poziom opadów odnotowano w RDLP: Wrocław - 68%, Katowice - 77% i Zielona Góra - 79% normy wieloletniej. Opady powyżej poziomu normy wieloletniej odnotowano w RDLP: Krosno - 119%, Olsztyn - 117%, Gdańsk -112%, Białystok - 108%, Piła i Toruń - 105% i RDLP Szczecinek - 104%.

W układzie krain przyrodniczo-leśnych deficyt wody w 2004 roku odnotowano w Krainach: Śląskiej - 70% i Sudeckiej -72% normy wieloletniej. Suma opadów wahała się od 277 mm w Krainie Śląskiej do 315 mm w Krainie Sudeckiej. W krainie Mazursko-Podlaskiej, Karpackiej, Bałtyckiej i Mazowiecko-Podlaskiej średnia suma opadów w okresie wegetacyjnym przekroczyła 100% normy wieloletniej a najwyższą sumę opadów odnotowano w Krainie Karpackiej - 642 mm. Temperatury powietrza w okresie od marca do września 2004 roku wykazywały podobny przebieg w poszczególnych krainach przyrodniczo-leśnych nie wykazując gwałtownych skoków. Różnice średnich temperatur w poszczególnych miesiącach pomiędzy krainami sięgały 2,0 C.

Związek pomiędzy niższymi opadami od średniej wieloletniej, a udziałem drzew uszkodzonych w krainach przyrodniczo-leśnych nie przejawiał się w sposób konsekwentny (Rys. 14,15). Wyraźny wzrost udziału drzew uszkodzonych w warunkach niskich opadów w okresie wegetacyjnych widać w Krainie Wielkopolsko-Pomorskiej i Krainie Małopolskiej. Jednak w Krainach Śląskiej i Sudeckiej mimo niskich opadów w okresie wegetacyjnym nie odnotowano przyrostu udziału drzew uszkodzonych. Kierunek zmiany poziomu zdrowotności drzewostanów w danym roku, mimo istotnego wpływu warunków pogodowych, jest modyfikowany przez regionalne warunki związane z żyznością dominujących siedlisk, poziomem antropopresji oraz stanem zdrowotnym drzewostanów w roku poprzednim. Powyższa analiza nie obejmuje warunków pogodowych całego roku, ograniczając się do okresu wegetacyjnego (Tab. 3). Z pewnością wielkość opadów śniegu, długość utrzymywania się pokrywy śnieżnej oraz temperatury przedwiośnia mają wpływ na poziom zdrowotności drzewostanów w danym roku.