2. Program monitoringu lasu w 2004 roku

Rys. 1. Rozmieszczenie stałych powierzchni obserwacyjnych I i II rzędu w krainach przyrodniczo-leśnyc

W 2004 roku program monitoringu lasu kontynuował realizację poniższych celów:

  • określenie przestrzennego rozkładu poziomu uszkodzenia drzewostanów
  • analizę związków przyczynowo-skutkowych pomiędzy zdrowotnością lasów a czynnikami środowiska
  • określenie trendu zmian uszkodzenia drzewostanów w czasie
  • tworzenie krótkoterminowych prognoz stanu zdrowotnego lasu
  • .

Wykonano następujący pomiary i obserwacje:

Monitoring uszkodzeń drzewostanów - przeprowadzono na 1461 stałych powierzchniach obserwacyjnych (SPO) I rzędu w wieku powyżej 20 lat, w tym na 148 SPO II rzędu, określając następujące parametry:

defoliacje, odbarwienie, najmłodszy odbarwiony rocznik igliwia, długość igliwia lub wielkość liści, proporcje przyrostu pędów, typ przerzedzenia korony, udział martwych gałęzi w koronie, obecność pędów wtórnych, urodzaj nasion, intensywność kwitnienia, łatwo identyfikowalne przyczyny uszkodzenia.

Monitoring gleb - obejmował analizę chemiczną zawartości: P, K, Ca, Mg, S, Zn, Cu, Mn, Fe, Na, Pb i Al w 888 próbkach glebowych reprezentujących 148 stałych powierzchni obserwacyjnych II rzędu z 5 poziomów gleby mineralnej (0 - 5cm, 5 - 10cm, 10 - 20cm, 20 - 40cm, 40 - 80cm) i poziomu organicznego.

Monitoring zdrowotności nasion sosny - obejmował ocenę jakości nasion pozyskanych w drzewostanach sosnowych ze 100 SPO II rzędu. Określono masę jednej szyszki, wydajność wagową nasion z szyszek, liczbę pełnych nasion w szyszce, masę 1000 nasion, zdolności kiełkowania, energię kiełkowania, odporność na postarzanie, długość, szerokość zarodka, długość i szerokość prabielma.

Monitoring entomologiczny - obejmował obserwację gęstości populacji owadów liściożernych: brudnicy mniszki, boreczników, strzygoni choinówki, poprocha cetyniaka, zawisaka borowca, barczatki sosnówki, osnui gwiaździstej w drzewostanach iglastych na 1130 SPO na podstawie jesiennych poszukiwań, pułapek feromonowych i zbierania cetyny oraz określenie liczebności biegaczowatych na wybranych SPO II rzędu w celu obliczenia średniej biomasy osobniczej.

Monitoring fitopatologiczny - obejmował ocenę fitopatologicznego zagrożenia lasu na 148 SPO rzędu, zmierzającą do rozpoznania zagrożenia grzybami chorobotwórczymi poprzez ocenę zasiedlania pniaków przez grzyby.

Monitoring depozytu zanieczyszczeń - obejmował pomiar zanieczyszczeń powietrza na 148 SPO II rzędu, w ramach którego wykonano pomiary stężeń SO2 i NO2 metodą pasywną oraz określono skład chemiczny opadów atmosferycznych. Analizy obejmowały: pH, Ca, K, Mg, Na, NH4, Cl, NO3, SO4, Al, Mn, Fe oraz zawartość metali ciężkich ( Cd, Pb, Cu, Zn).

Monitoring opadów podkoronowych i roztworów glebowych - obejmował pomiary na jednej powierzchni II rzędu w Nadleśnictwie Chojnów. Przeprowadzono pobór próbek i analizy chemiczne z 15 chwytników podkoronowych, 10 chwytników wód spływających po pniu i 24 lizymetrów do pobierania roztworów glebowych na dwóch głębokościach (po 12 na każdej głębokości) w cyklu dwutygodniowym.

  Raport 2004