10. Poziom zagrożenia lasów ważniejszymi gatunkami owadów liściożernych

Polskie lasy, podobnie jak lasy w wielu innych krajach są podatne na niszczycielskie oddziaływania szkodników owadzich. Dość ubogi skład gatunkowy w drzewostanie oraz inne cechy drzewostanowo-siedliskowe w powiązaniu z warunkami pogodowymi oraz depozytem zanieczyszczeń, sprzyjają występowaniu gradacji foliofagów. Z uwagi na to konieczne jest coroczne monitorowanie w lasach stanu liczebności najbardziej szkodliwych foliofagów.

Analizę zagrożenia lasów ze strony owadów w ostatnim pięcioleciu przeprowadzono na podstawie wyników odłowów brudnicy mniszki oraz oceny występowania innych szkodników liściożernych i cetyńców przeprowadzonych na SPO I rzędu zlokalizowanych w drzewo-stanach iglastych w wieku powyżej 40 lat.

Brudnica mniszka jest jednym z najgroźniejszych szkodników owadzich. Jej liczebność w ostatnim pięcioleciu była zmienna - Rys. 11. W 2003 roku wyższe liczebności, przekraczające średnią krajową wystąpiły w Krainach: Śląskiej (252,9), Mazowiecko-Podlaskiej (239,8) i Małopolskiej (219,8) - Rys. 12. Podsumowując, należy stwierdzić, że w roku 2003 w wielu regionach kraju nastąpił powrót zagrożenia ze strony brudnicy mniszki.

Strzygonia choinówka to również szkodnik mogący zagrażać lasom, w okresie wzmożonego pojawu. W latach 2002-2003 w większości krain liczebności tego owada były znikome. W 2003 roku najwięcej owadów tego gatunku odnotowano w Krainie Karpackiej i Mazowiecko-Podlaskiej.

Boreczniki to groźne szkodniki drzewostanów sosnowych. W 2003 roku średnia dla kraju ponownie obniżyła się. Podwyższone liczebności utrzymywały się na powierzchniach w Krainach: Mazowiecko-Podlaskiej, Małopolskiej i Karpackiej.

Poproch cetyniak to kolejny groźny foliofag. W 2003 roku podwyższone liczebności zanotowano w Krainie Śląskiej i Wielkopolsko-Pomorskiej.

Liczebność zawisaka borowca w 2003 roku obniżyła się nieco - Rys. 13. Średnia liczebność dla kraju wynosiła 0,39. Przez cały okres pięciolecia wysokie liczebności notowano w Krainach: Wielkopolsko-Pomorskiej i Mazowiecko-Podlaskiej.

Liczebność barczatki sosnówki w pięcioleciu na przeważającym obszarze kraju utrzymywała się na niskim poziomie. W 2003 roku na pojedynczych powierzchniach przekroczenie zostały liczby ostrzegawcze gąsienic tego owada.

Średnia liczebność osnui gwiaździstej w skali kraju wahała się od 0,24 do 0,73 szt./pow. W 2003 roku najwyższe liczebności odnotowano w Krainach: Śląskiej i Małopolskiej.

Cetyńce to często spotykane szkodniki wtórne drzewostanów sosnowych. W 2003 roku najwięcej cetyny średnio na powierzchnię zebrano w Krainie Mazowiecko-Podlaskiej (9,1) i Mazursko-Podlaskiej (8,0).