7. Wpływ warunków pogodowych na zdrowotność drzewostanów w ostatnim pięcioleciu

Opady atmosferyczne istotnie oddziaływają na poziom defoliacji drzewostanów. Szczególnie znacząca jest suma opadów w okresie wegetacyjnym. Drzewostany iglaste porastające w większości gleby piaszczyste, o niewielkiej zdolności zatrzymywania wody, silnie odczuwają niedobory wilgoci. Okres wegetacyjny roku 2002 charakteryzował się niedoborem wody na większości obszaru kraju. Średnia suma opadów okresu wegetacyjnego dla kraju wyliczona na podstawie danych z ponad 50 stacji synoptycznych IMGW była w 2002 roku najniższa w pięcioleciu 1998-2002 i wynosiła 362 mm, co stanowiło 95% wieloletniej normy. Największy deficyt wody wystąpił w Krainach: Mazursko-Podlaskiej (251 mm = 66% normy) i Mazowiecko-Podlaskiej (274 mm = 76% normy) - Rys. 13. W żadnej krainie nie wystąpił przyrost opadów w okresie wegetacyjnym 2002 roku w porównaniu do tego samego okresu w roku 2001. Ponadto w Krainach: Bałtyckiej, Mazursko-Podlaskiej, Mazowiecko-Podlaskiej, Małopolskiej i Karpackiej średnia suma opadów w okresie wegetacyjnym roku 2002 była najniższa w ostatnim pięcioleciu - Rys. 13 i 14. Stosunkowo najmniejszy deficyt wodny w 2002 roku wystąpił w Krainie Sudeckiej, gdzie mimo zmniejszenia sumy opadów w okresie wegetacyjnym w roku 2002 w stosunku do roku 2001, jej wartość równa 505 mm stanowiła 118% normy wieloletniej.

Oddziaływanie deficytu wodnego na drzewostany było zwiększone przez wysokie temperatury powietrza występujące w okresie wegetacyjnym 2002. Charakterystyczną cechą układu temperatur w tym okresie był gwałtowny przyrost średnich temperatur powietrza w maju i czerwcu w porównaniu do kwietnia, szczególnie wyraźny w krainach Mazursko-Podlaskiej, Mazowiecko-Podlaskiej i Wielkopolsko-Pomorskiej.

Średnia temperatura w tych krainach wzrosła z ok. 8oC w kwietniu do ponad 16oC w maju. Wysokie średnie temperatury powietrza utrzymywały się przez lipiec i sierpień przekraczając 20oC w Krainach: Mazowiecko-Podlaskiej, Mazursko-Podlaskiej, Wielkopolsko-Pomorskiej i Małopolskiej. Porównując wysokość średnich temperatur w 2002 roku z pięcioleciem 1998-2002 można stwierdzić, że były one jednymi z najwyższych w tym okresie. Konsekwencją współwystępowania na znacznym obszarze kraju wysokich temperatur powietrza i niskich opadów było pogorszenie się stanu zdrowotnego drzewostanów, wyrażone wzrostem defoliacji. Zjawisko to wystąpiło szczególnie wyraźnie w północno-wschodniej i wschodniej części kraju, reprezentowanej przez Krainy: Mazursko-Podlaską i Mazowiecko-Podlaską, ale także w Krainie Wielkopolsko-Pomorskiej i Małopolskiej.