7. Wpływ warunków pogodowych na zdrowotność drzewostanów w ostatnim pięcioleciu

W roku 2001 średni poziom opadów atmosferycznych w sezonie wegetacyjnym (kwiecień-wrzesień) w kraju wynosił 514 mm, tj. 139% normy wieloletniej i był najwyższy w ciągu ostatniego pięciolecia. W latach 1997-2000 poziom opadów wynosił odpowiednio: 115%, 114%, 106 i 97% średniej wieloletniej.

Suma opadów atmosferycznych w okresie wegetacyjnym 2001 roku przekroczyła średnią wieloletnią i była najwyższa w ciągu ostatniego pięciolecia we wszystkich krainach przyrodniczo-leśnych. Obfitość opadów w tym sezonie kontrastuje szczególnie z sezonem wegetacyjnym 2000, kiedy to w wielu rejonach wystąpił wyjątkowo duży niedobór opadów. W Krainach: Mazursko-Podlaskiej, Bałtyckiej, Śląskiej, Sudeckiej i Wielkopolsko-Pomorskiej w okresie wegetacyjnym 2000 sumy opadów nie osiągnęły normy wieloletniej. W 2001 roku najwyższe przekroczenia średniej wieloletniej, sięgające 50% miały miejsce w Krainach: Małopolskiej i Wielkopolsko-Pomorskiej. W pozostałych krainach przekroczenia wynosiły ok. 20-40% (Rys. 9, 10).

Przyrostowi opadów w okresie wegetacyjnym 2001 roku w 5 krainach towarzyszył spadek udziału drzew uszkodzonych. W Krainie Karpackiej, mimo wzrostu opadów, nastąpił przyrost udziału drzew uszkodzonych. Jest to kontynuacja procesu zapoczątkowanego w 1999 roku, w okresie kiedy suma opadów atmosferycznych kształtowała się na poziomie średniej wieloletniej. W Krainie Sudeckiej po okresie kilkuletniego spadku udziału drzew uszkodzonych ta pozytywna tendencja została w 2001 roku zahamowana, mimo znacznego przyrostu opadów (Rys. 10). W Krainie Śląskiej zahamowanie tego trendu wystąpiło już rok wcześniej

Rozkład ilości opadów w poszczególnych miesiącach okresu wegetacyjnego 2001 roku był nierównomierny (Rys. 11, 12). W całej niemal Polsce sumy opadów w maju były poniżej normy wieloletniej. W czerwcu w 5 krainach norma opadów została przekroczona o 5 do 50%. W lipcu w Polsce północnej i środkowej (Rys. 11, krainy I-IV) opady dochodziły do 160% normy, wyjątek stanowiła Kraina Bałtycka, gdzie wystąpił ponowny niedobór opadów. W sierpniu sytuacja się zmieniła, w Krainie Bałtyckiej opady przekroczyły 150% normy, w pozostałych krainach pojawił się niewielki ich niedobór. We wrześniu opady były bardzo obfite: w Krainie Wielkopolsko-Pomorskiej przekroczyły 250% normy wieloletniej, a w pozostałych krainach osiągały 190-230% normy. W Polsce południowej (Rys. 12, krainy V-VIII) sumy opadów w lipcu wahały się od 190% normy w Krainie Śląskiej do 248,5% normy w Krainie Karpackiej. W sierpniu opady osiągały poziom nieco poniżej średniej wieloletniej. We wrześniu poziom opadów znów gwałtownie wzrósł i był porównywalny z tym jaki wystąpił w lipcu (z wyjątkiem Krainy Karpackiej, gdzie odnotowano opady na poziomie 130% normy).

Taki rozkład opadów atmosferycznych, charakteryzujący się niedoborem opadów w maju i czerwcu, przy szybkim wzroście temperatur powietrza nie sprzyjał rozwojowi aparatu asymilacyjnego drzew, co mogło mieć negatywny wpływ na stan zdrowotny drzewostanów w niektórych regionach kraju. Intensywne opady w lipcu i wrześniu mogły tylko spowodować przedłużenie okresu wegetacyjnego drzew i wpłynąć na wielkość przyrostu miąższości drzewostanów.

Suma opadów atmosferycznych w okresie wegetacyjnym 2001 roku przekroczyła średnią wieloletnią i była najwyższa w ciągu ostatniego pięciolecia we wszystkich krainach przyrodniczo-leśnych. Najwyższe przekroczenia średniej wieloletniej, sięgające 50% miały miejsce w Krainach: Małopolskiej i Wielkopolsko-Pomorskiej.